فعالیت های دبیر خانه ی درس پژوهی استان اصفهان در سال 91 - 1390
مناجات نامه خدایا ... در این شب با تو عهد می بندم تا تمام تلاشم را کنم تا بهتر باشم ... تو از من قبول کن ... و من را در این راه تنها نگذار ... خدایا از صمیم قلبم راضیم و خوشحالم اگر کسی خطی از کلامم را بیان کند و با آن خو بگیرد یا آرامشی یابد ... می دانم همه این همه تنها لطف و عنایت بی کران توست ... که اینگونه مرا لبریز می کنی ... از تو ممنونم . درس پژوهي، تاريخچهاي طولاني مدت در ژاپن دارد. مكانيكه نخستين بار اين انديشه، به وسيله ی معلمان و با تلاشهايي بسيار مطرح گرديد. چندين نوع مختلف درس پژوهي، وجود دارد كه به عنوان بخشي از آموزشهاي قبل از خدمت معلمان، ارایه ميگردد و معلمان با شركت در آن به كار ادامه میدهند و آن گاه دوره ی شغلي شان را آغاز ميكنند درس پژوهی با ایجاد محیطی برگرفته از مطالعه ی علمی و بررسی دقیق همراه با روح جمعی می تواند راهکار مطلوبی باشد. با این نکته که در طراحی ، اجرا و بازتاب ، دقت و تامل کنیم و برنامه ریزی منظمی را به طور جمعی و مشترک ، تدریس نماییم. بدین ترتیب تمرکز اولیه درس پژوهی بر نحوه ی تفکر و یادگیری دانش آموزان است و هدف آن بهبود مستمر تدریس ( آموزش ) می باشد به گونه ای که دانش آموزان بتوانند مطالب بیشتری را بیاموزند. به نظر ميرسد كه پژوهش مشاركتي معلمان در كلاس درس، بستر مناسبي براي درس پژوهي، فراهم ميآورد. درس پژوهي، فرصتي براي معلمان فراهم میآورد تا با يكديگر گفتگو كنند و از تجربههاي خود و ديگران بياموزند. نیز به بهبود آموزش به طور مشاركتي، كمك كنند تا فضاي رواني بهتري براي كار در مدرسه فراهم آورند. همچنین شوق يادگيري را در خود به وجود آورند. مفهوم درس پژوهی ( lesson study ) : گروهی از معلمان موضوعی خاص از برنامه درسی را برمی گزینند. آنرا به عنوان واحدکار طراحی ، اجرا و ارزشیابی می کنند و از محصول آن در تدریس بهتر استفاده می برند. یکی از اعضای گروه برنامه را اجرا و دیگران در جهت رسیدن به الگوی مشترک آنرا نقد و اصلاح می کنند. بقیه در ادامه مطلب دستان پرنوازش بهار ، طبيعت خفته را از خواب بيدار مي سازد، و زمين و درخت رازهاي رنگارنگ و عطرآگين خويش را نثار نگاه ما مي كنند. در سال جديد خورشيدي، سبزي ، شادي ، كاميابي، بهره وري، اثربخشي فعاليتها و بهروزيتان را از درگاه ايزد منان آرزومندم. سال نو بر همگان مبارکباد 1- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) به توسعه و پرورش حرفهاي كمك مي كند . lesson study پژوهش عملي و كاربردي در آموزش و پرورش بيش از پيش مورد توجه قرار گرفته ، يكي از دغدغه هاي از زبان دکتر آرانی(پژوهشگر برگزیده انجمن توسعه علم ژاپن) سرکار آرانی: بیشترین توجه برنامههای اصلاحات آموزشی بر توانمندسازی معلم و وی افزود: توجه به ارتباط مدرسه و جامعه و برقراری تعامل اثربخش میان بقیه در ادامه مطلب يك گروه (تيم) درسپژوهي چند نفر بايد باشد؟ خلق را تقلید شان بر باد داد. وقتی که جانشین پدرش شد،هر کسی به او می رسید می گفت: و او پاسخ می داد: «بر عکس من کاملاً شبیه پدرم هستم.او هیچ کس را سرمشق - «بیمار نیست فقط سرفه های خودت را تقلید می کند!» سوال: «آیا شما سرفه های چه کسی را تقلید می کنید؟»
پژوهشگران معتقدند که معلم ها وقتی کارگروه های کوچکی را تشکیل می دهند و مسایل تدریس را به بحث می گذارند به روش های بهتری برای تدریس دست می یابند که معنای « به روز شدن » را در خود متبلور می کند.
ادامه مطلب
2- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) مشاركتي است.
3- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) گروهي (تيمي) است ( تاكيد بر كار جمعي).
4- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) چرخهاي ( گردشي) است .
5- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) توسط معلم شروع مي شود .
6- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي)، پژوهشي است با سئوال و مسألهاي شروع مي شود.
7- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) به ترويج و گسترش علم كمك مي كند .
8- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) ، معلم تازه كار و با سابقه را در كنار هم براي هم آموزي و از دگرآموزي دعوت مي كند.
9- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) نيازمند نقادي فعال و متفكرانه است ( تفكر انتقادي ).
10-هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي)، زمان و نتيجه (هر دو )مهم است .
11- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي)، تمركز در مسائل واقعي مدرسه و كلاس است .
12- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي)، كاربرد يافته و نتايج در عمل بكار گرفته ميشود .
كارگزاران و سياستگذاران آموزشي گسترش پژوهش به ويژه پژوهش مشاركتي در درون مدرسه وكلاس
است. درس پژوهي (LESSON STUDY) در واقع روش پژوهشي مشاركتي معلمان در كلاس درس است
كه از آن به عنوان سودمندترين، كاربرديترين و مؤثرترين برنامه پرورش حرفهاي معلمان در مدارس ژاپن
ياد شده است (سركار آراني ،1378: 61) . درس پژوهي و فرآيند پژوهش و فرآيند پژوهش مشاركتي مثل
اقدام پژوهي (Action Research) معلمان در طراحي ، اجرا (Do) و ارزيابي فرصت مي يابند تا بايكديگر
همكاري، همياري و مشاركت كنند و مسائل درون مدرسه و كلاس را بكاوند ، جوابي بيابند و آنرا در عمل بكار
ببندند و در پايان ارزيابي گروهي از عمل آموزشي يكديگر داشته باشند . در درس پژوهي و اقدام پژوهي ،
معلمان به شيوه كارگروهي تمرين مي كنند ، ديدگاههاي خود را تبادل و تعامل مي كنند و از يكديگر مي آموزند
، در درس پژوهي بيش از اينكه معلمان مباني نظري آموزش و يادگيري را بياموزند ، مهارتهاي علمي و
كاربردي مربوط به فرآيند ياددهي–يادگيري( آموزش )، ارزيابي روشهاي تدريس ، خود ارزيابي ، فعاليت
هاي آموزشي را ميآموزند . معلمان مباحث گروهي موضوع مورد پژوهش را انتخاب كرده و به صورت
مشاركتي و در گروه ، طرح پژوهش مربوط به آن را تهيه مي نمايد . درس پژوهي مثل اقدام پژوهي به شيوه
مشاركتي به ارزيابي دقيق فعاليت هاي آموزشي ا نجام شده در ارتباط با موضوع مورد نظر ميپردازد. در اين
شيوه دانش آموزان را در پژوهش خود سهيم و در واقع در حين عمل پژوهش مي كند ( سركار آراني ، 1378
: 62) . در درس پژوهي كه در مدرسه و كلاس است، بيشتر بر مسائل آموزشي درس و كلاس تمركز دارند و
به جنبههاي جزئي و كاربردي در كلاس تمركز دارد.
درس پژوهي ( كه سركار آراني ، آنرا "پژوهش مشاركتي معلمان در كلاس درس" آورده است ) مثل اقدام
پژوهي، پژوهشحين عمل است كه ميتواند تأثير بسياري در بهبود كيفيت كاري، آموزش درمدرسه و پرورش
حرفهاي معلمان داشته باشد . در اين بخش ابتدا به تفاوتهاي درس پژوهي و اقدام پژوهي نگاه ميكنيم
ادامه مطلب
غنیسازی فرآیند یاددهی، یادگیری متمرکز است.
آموزش مدرسهای با زندگی اجتماعی، ماموریت اصلی اغلب برنامههای اصلاحات
آموزشی کشورهای مختلف جهان است.
ادامه مطلب
پرسش و پاسخ
تعداد نفرات مشخصي وجود ندارد. گروهها ميتوانند ازتيم كوچك سه نفره تا گروه بزرگ 16 نفره
متفاوت باشند.
بقیه در ادامه مطلب
ادامه مطلب
"درسپژوهي شكل اوليهاي از رشد حرفهاي معلمان در ژاپن است. هدف آن بهبود مستمر تدريس(آموزش)
است به گونهاي كه دانشآموزان بتوانند مطالب بيشتري را بياموزند. تمركز اوليه آن نيز بر نحوه تفكر و
"درسپژوهي" با ساير اشكال رشد حرفهاي متفاوت است، به اين دليل كه پرورش حرفهاي در حين ياددهي و
گروههاي معلمان كار ميكنند تا دروسي را كه چندين بار تدريس ميشوند، مورد مشاهده قراردهند، بحث
كنند و اصلاح كنند، تدوين نمايند(بازانديشي، نوانديشي، بازبيني و....). معلمان فقط يكي دو بار در سال در
درسپژوهي درگيرو مشاركت كنند، زيرا فرايند كار سخت و فشرده است.
يك دوره(سيكل) درسپژوهي عبارت است از:
• انتخاب يك كانون (درس كانوني)
• برنامهريزي براي مطالعه درس تدريس درس در جمع عمومي
• مشاهده عميق درس با محوريت هدفهاي گروه
• گزارشدهي مستند
• بازانديشي و تجديد نظر بر اساس تفكر گروه18
• تدريس درس تجديد نظر شده
• مجدداً گزارشدهي مستند
برنامهريزي، يك برنامهريزي درسي معمولي نيست. بخش مهمي از برنامهريزي مطالعه درس (در زبان
ژاپني) kyozai kenkyuu نام دارد كه به "مطالعه فشرده و عميق مطالب" توسط دكتر ماكوتا يوشيدا
[Dr.Makoto yoshida] ترجمه شده است. منظور از مطالب، تنها كتابهاي درسي نيست، بلكه درك
موضوع مورد تدريس، مرور مطالب موجود براي تدريس آن، و بررسي تحقيقاتي است كه احتمالاً در آن
حيطه(موضوع) انجام شده و موجود است. برخي اوقات، گروه(تيم) ممكن است از نظرات يك كارشناس[ يك
فرد خبره] هم در زمينه[موضوع] مورد نظر كمك بگيرد.
علاوه بر همه اينها، گروه كاملاً توجه دارد كه:
• در پايان درس، از دانشآموزان انتظار ميرود چه چيزي را بدانند،
• چگونه دانشآموزان را مشاركت داده و درگير كنيم و ترغيب نماييم،
• چه سؤالي را مطرح كند و با چه واژههايي مطرح كند تا دانشآموزان را به فكر(تفكر) وادارد،
• دانشاموزان احتمالاً چگونه به فكر(تفكر) واداشته ميشوند و چگونه به خطاهاي پيشبيني شده پاسخ ميدهند،
• كارهاي انجام شده چگونه بايد مرتب شوند تا داستان درس شكل بگيرد،
• چگونه درس به پايان برسد تا به دانشآموزان كمك كند كه از آن معنايي استنباط كنند(آنرا احساس كنند)
همه اين فرايند با" ديدگاه فدراسيون آمريكايي معلماندر خصوص رشد و ارتقاء حرفهاي اثر بخش و نيز
"برنامه پژوهش آموزشي و اشاعه (ER & D) اين فدراسيون هماهنگي دارد.
خودت باش
- «جوان !تو هیچ شباهتی به پدرت نداری!»
خود قرار نمی داد من هم همینطور!»
تصمیم گرفت سیگار کشیدن را ترک کند،زیرا متوجه شده بود،مدتی است به محض
پخش شدن دود سیگار در فضای اتاق،طوطی شیرین سخنش به سرفه می افتد،او را
نزد دامپزشک برد تا مبادا دود سیگار به طوطی صدمه ای زده باشد
دامپزشک طوطی را معاینه کرد و گفت:
| Design By : Pichak |
